Żegnamy Joannę Rawik
16 sierpnia 2026
Z głębokim żalem i poczuciem niepowetowanej straty przyjęliśmy wiadomość o śmierci Joanny Rawik – wybitnej artystki, wielkiej damy polskiej estrady, a dla naszej lokalnej społeczności osoby niezwykle bliskiej i zasłużonej, wieloletniej jurorki Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenek Janusza Gniatkowskiego, uhonorowanej zaszczytnym tytułem „Przyjaciela Gminy Poraj”.
Przez wiele lat mieliśmy wyjątkowy zaszczyt gościć Panią Joannę w naszych progach. Jako wieloletnia, niezastąpiona Jurorka Jury Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenek Janusza Gniatkowskiego w Poraju, z niezwykłą klasą, profesjonalizmem i artystyczną wrażliwością oceniała oraz wspierała kolejne pokolenia młodych wokalistów. Jej obecność podnosiła rangę tego wydarzenia, a dzielenie się pasją do muzyki i osobistymi wspomnieniami na zawsze zapisało się w historii naszej gminy.
Polska kultura straciła genialną interpretatorkę i pieśniarkę, a Gmina Poraj straciła wierną Przyjaciółkę, której serdeczność, elegancja i artystyczny autorytet pozostaną na zawsze w naszej wdzięcznej pamięci.
Spoczywaj w pokoju, Droga Przyjaciółko...
Wójt Gminy Poraj Katarzyna Kaźmierczak
Przewodnicząca Rady Gminy Poraj Ewa Masłoń wraz z Radnymi
Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury im. Janusza Gniatkowskiego w Poraju Magdalena Ryziuk – Wilk wraz z Pracownikami i lokalnym środowiskiem kultury
Prezes Stowarzyszenia Miłośników Twórczości Janusza Gniatkowskiego „Apasjonata” w Poraju Andrzej Kozłowski wraz z Zarządem i Miłośnikami
♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦
W wieku 92 lat odeszła Joanna Rawik – jedna z najbardziej charyzmatycznych postaci powojennej polskiej estrady, wybitna pieśniarka, aktorka, pisarka oraz dziennikarka radiowa. Przez dekady zachwycała publiczność swoim głębokim, niskim głosem oraz scenicznym dramatyzmem. Była niezrównaną ambasadorką francuskiej piosenki literackiej w Polsce, a przez francuskich krytyków bywała nazywana „Juliette Gréco znad Wisły”.
Joanna Rawik urodziła się 31 stycznia 1934 roku w Czerniowcach (wówczas leżących w granicach Rumunii) jako Joanna Szamota. Jej matka była Rumunką, a w domu rodzinnym rozmawiano głównie po niemiecku i francusku. Naukę języka polskiego rozpoczęła dopiero w 1947 roku, gdy jej rodzina w ramach powojennych przesiedleń trafiła do Wrocławia.
To tam jako młoda dziewczyna uczyła się gry na skrzypcach i stawiała pierwsze artystyczne kroki, występując w połowie lat 50. w kabarecie dziennikarzy „Kaczka”. Choć ukończyła kieleckie Studium Teatralne pod kierunkiem Ireny i Tadeusza Byrskich i wiązała plany z teatrem, to właśnie estrada dała jej pełną niezależność i wolność twórczą.
Prawdziwa eksplozja jej popularności nastąpiła w latach 60.. To wtedy jej wyjątkowy, altowy głos i doskonała interpretacja tekstów zdominowały Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu. Cała Polska nuciła jej największe przeboje, które na stałe zapisały się w historii krajowej muzyki rozrywkowej:
„Nie chodź tą ulicą” – nagrodzony w Opolu w 1966 roku
„Po co nam to było” – zdobywca nagrody głównej w 1967 roku
„Romantyczność” – wyróżniony przez dziennikarzy w 1969 roku.
Artystka koncertowała na całym świecie – od legendarnej paryskiej Olympii po sceny w USA, Australii i Czechosłowacji.
Życie prywatne Joanny Rawik było równie dramatyczne, jak utwory, które śpiewała. Była dwukrotnie mężatką (jej drugim mężem był Marek Petrusewicz, pierwszy polski rekordzista świata w pływaniu). Jednak to jej burzliwy i nieszczęśliwy związek ze słynnym aktorem Ignacym Gogolewskim o mało nie doprowadził do tragedii. Po rozstaniu z ukochanym, zrozpaczona wokalistka podjęła próbę samobójczą poprzez odkręcenie gazu. Przeżyła wówczas śmierć kliniczną. Lekarzom udało się ją uratować, a w prasie zdążył już nawet ukazać się jej oficjalny nekrolog. Po latach artystka wspominała to doświadczenie z dystansem, podkreślając, że z tej życiowej lekcji wyszła silniejsza.
Największą duchową i artystyczną miłością Rawik była Edith Piaf. Kiedy w 1966 roku stanęła nad grobem francuskiej diwy, zrozumiała, że „życie i sztuka to jedno”. Przez kolejne dekady poświęcała Piaf książki biograficzne („Hymn życia i miłości”, „Ptak smutnego stulecia”) oraz autorski monodram, z którym zjeździła teatry i filharmonie w całej Polsce.
W późniejszych latach Rawik realizowała się jako pedagog, publicystka oraz doskonała dziennikarka radiowa. Jej głębokie, barwne opowieści o kulturze i ludziach przyciągały przed odbiorniki rzesze słuchaczy Polskiego Radia oraz Radia Wnet, gdzie prowadziła audycje aż do schyłku swojego życia.
Joanna Rawik odeszła 15 sierpnia 2026 roku. Za wybitne zasługi dla kultury polskiej była odznaczona m.in. Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Pozostawiła po sobie piosenki, które wymagały nie tylko doskonałego głosu, ale przede wszystkim wielkiej inteligencji i dojrzałej osobowości.
